Google Analytics Alternative Ribeira do Paúl op Santo Antão in Kaapverdië | Reizen langs Rivieren Travelling along Rivers http://www.reizen-langs-rivieren.nl/ http://www.reizen-langs-rivieren.nl/ Google Analytics Alternative>

Ribeira do Paúl op Santo Antão in Kaapverdië

1-ligging tov Afrika

Santo Antão is het meest westelijk gelegen eiland van het Afrikaanse Kaapverdië 

De vallei van de Ribeira do Paúl, gefotografeerd vanaf 1.400 meter hoogte nabij de uitgedoofde vulkaankrater Cova de Paúl.

Moestuin van 8 km lang in rivierbedding

3b langgerekte stuk rivier

In het vulkanische berglandschap van het eiland Santo Antão in Kaapverdië hebben rivieren indrukwekkende valleien uitgesleten.

Het dal Ribeira do Paúl staat te boek als één van de mooiste landschappen van de Afrikaanse eilandengroep. Vooral door de spectaculaire hoogteverschillen en adembenemende uitzichten is de route door dit gebied voor fervente wandelliefhebbers een onbetwist walhalla.

De rivier wordt gevoed door verschillende natuurlijke bronnen in de steile halfronde wand die het begin van het dal markeert.

Uitgekiend systeem van natuurlijke bronnen, waterreservoirs en levada's

Het water uit deze bronnen wordt eerst opgevangen in open reservoirs. Van daaruit zorgen talloze irrigatiekanaaltjes voor de verdeling van het water over de omliggende landerijen.

Deze zogenaamde levada’s staan samen met de opvangbassins onder toezicht van ‘watermeesters’, die verantwoordelijk zijn voor een evenwichtige distributie onder de boeren. Zij kunnen daardoor een groot deel van het seizoen producten blijven verbouwen. 

Dit uitgekiende systeem zorgt er ook voor dat continu een laagje water door de rivierbedding stroomt. Terwijl de meeste rivieren elders op het eiland het grootste deel van het jaar kurkdroog staan en geheel afhankelijk zijn van de korte regentijd, bezorgt de permanente aanwezigheid van water de Ribeira do Paúl een vruchtbare uitstraling.










De bewoners langs de rivier maken daar dankbaar gebruik van en leiden het water op inventieve wijze door alle delen van de bedding, zodat hierin talloze producten kunnen worden verbouwd. 

Veruit het populairst is de yam, een Aziatische aardappelsoort die uitsluitend in water groeit en waarvan alleen de wortel wordt gegeten. 

Verder levert de rivierbedding een rijke oogst op aan bananen, maïs, bonen, tomaten, zoete aardappelen, koolsoorten, ananas, papaja, avocado en de meest uiteenlopende kruiden. In de directe omgeving groeien ook suikerriet en koffiebonen.


Aan deze 8 km lange moestuin komt doorgaans een abrupt einde als omstreeks september de eerste regen valt en de rivier verandert in een woeste stroom. Het is de kunst om dat moment voor te blijven en de laatste oogsten op tijd binnen te halen. Wie te laat is, moet dat bekopen met het verlies van de producten, die door het water worden meegesleurd en beneden bij de monding in Vila das Pombas door de oceaan worden verzwolgen.

7-Jorge Aleid portret2

Grondbezitter Jorge Silva:

“Natuurlijke bronnen zijn voor ons een fantastisch geschenk'

Ons bezoek aan de Ribeira do Paúl roept de vraag op hoe de omwonenden de grond in de rivierbedding verdelen. Nadere uitleg daarover krijgen we van Jorge Silva, die zelf grond bezit in het dal en bij het verbouwen van allerlei producten ook gebruik maakt van de rivierbedding.

Hij is Kaapverdiaan van geboorte en emigreerde in de jaren zestig naar Nederland. Hij studeerde aan de hogere Zeevaartschool en heeft als scheepswerktuigkundige gevaren. Sinds zijn pensionering verruilen Jorge en zijn vrouw Aleid hun woonplaats in Nederland vijf maanden per jaar voor een verblijf in een familiehuis op Santo Antão.

Terwijl hij ons door een stukje rivierbedding leidt, constateert Jorge dat de natuurbronnen in dit gebied voor hem en de andere grondbezitters langs de rivier ‘een fantastisch geschenk’ zijn. Hij legt uit dat de verdeling van de grond in de bedding onder de aanwonenden eeuwenlang in onderling overleg is geregeld. 

Krijtstreepje

“De begrenzing vond op uiterst simpele wijze  plaats, zoals een krijtstreepje op een steen. Generaties lang is dat probleemloos verlopen, maar dat is aan het veranderen. Op dit moment wordt gewerkt aan een grote operatie waarin de regering van Kaapverdië de grond opnieuw gaat verdelen. Dat heeft ook consequenties voor onze familie. De ongeveer dertig stukken grond die mijn ouders hebben nagelaten aan hun zes kinderen moeten nu officieel worden verdeeld.”

Bij het verbouwen van zijn grond in de rivierbedding laat Jorge zich assisteren door lokale bewoners. “Ik werk met een groep mensen, die ik betaal voor de bemesting, het verbouwen en de oogst. De opbrengst wordt voor een groot deel direct op straat langs de rivier verkocht. Als er veel producten overblijven, worden die in andere dorpen of steden aangeboden.”

14a-Rib.doP kort v monding14b-Ribeira do Paul regentijd2






In de regentijd verandert het karakter van de Ribeira do Paúl en transformeert de vredige moestuin tot een wildstromende rivier


12a-Hetty close

Duizendpoot Hetty Guddens 

koestert Ribeira do Paúl

Nabij de monding van de Ribeira do Paúl in Vila das Pombas is ‘CasaMaracuja’ één van de meest geroemde restaurants op Santo Antão. Het sfeervolle, op een dakterras gesitueerde etablissement is het trotse domein van Hetty Guddens en haar man Vanny dos Reis. Hetty is Rotterdamse van geboorte, groeide als kind zowel in Nederland als in Kaapverdië op en vertrok in 2006 samen met haar Kaapverdiaanse moeder definitief naar San Antão.

 

11b-bord Maracuja
















In de toeristensector van Kaapverdië heeft Hetty inmiddels een uitstekende reputatie opgebouwd. 

Zij fungeert niet alleen als sympathieke gastvrouw in haar eigen restaurant, waar zij moeiteloos in zes talen communiceert, maar kent ook alle andere eilanden van Kaapverdië op haar duimpje. 

Zij is daardoor een veelgevraagde gids.

De komende jaren wil duizendpoot Hetty die laatste taak wat meer aan anderen overdragen, zodat zij zich samen met haar man Vanny kan gaan richten op het runnen van een gloednieuw hotelcomplex. 

Die accommodatie verrijst op een paradijselijke locatie in het begin van de Ribeira do Paúl-vallei (foto hieronder) en zal in de loop van 2018 worden geopend.
















12c-Hetty in bedding12b-Hetty drinkt uit bron












Hetty in de rivierbedding en drinkend uit één van de vele natuurlijke bronnen die de Ribeira do Paúl continu van water voorzien.

De Ribeira do Paúl wordt door Hetty gekoesterd. Zij beleeft de rivier dagelijks van dichtbij. Haar restaurant CasaMaracuja ligt op korte afstand van de monding en het hotelcomplex-in-aanbouw wordt omringd door de natuurlijke bronnen van de stroom. In de keuken van CasaMaracuja wordt bijna dagelijks gebruik gemaakt van de producten die de rivierbedding voortbrengt. “Wij serveren uitsluitend natuurlijke én verse producten en die hebben we dus heel dicht bij huis voorhanden.”

Dat alles betekent dat ook Hetty er belang bij heeft dat de laatste oogsten vóór het intreden van de regentijd worden binnengehaald. “Als het eenmaal flink gaat regenen, spoelt alles wat nog in de rivierbedding staat met grote kracht in de richting van de zee. Soms ook varkens, kippen en andere dieren die niet meer op tijd kunnen wegkomen uit de bedding worden meegesleurd.”















Vooral de regentijd van 2016 (foto hierboven) herinnert Hetty zich nog als de dag van gisteren. “We hoorden een hard aanzwellend geluid. Eerst dachten we dat er een hele zware vrachtwagen passeerde, maar het bleek het aanstormende rivierwater te zijn. Het ging gepaard met een speciale geur van verse aarde, zoals je die ruikt in een bos na een flinke regenbui. Het was een complete happening, want bij de monding stonden veel mensen klaar om een deel van de meegespoelde gewassen op te vangen. Deze stromen met grote kracht in zee om daarna te worden teruggeworpen door de branding. In een plaatsje verderop worden nog visnetten gebruikt om de producten op te vangen…”

Bij Vila das Pombas in de gemeente Paúl mondt de rivier uit in de Atlantische Oceaan.


Andere rivieren op Santo Antão

Ribeira Grande grootste deel van het jaar droog 













Eén van de grotere rivieren op Santo Antão is de Ribeira Grande. Deze stroom van 25 km mondt in de gelijknamige stad uit in de Atlantische Oceaan. De rivier is slechts enkele maanden per jaar gevuld met water. Na de regentijd valt de rivier zo’n tien maanden volledig droog. 

De sterk ingezoomde foto is gemaakt vanaf het hoogste punt van de Estrada de Corda, de belangrijkste wegverbinding van het eiland tussen Ribeira Grande en Porto Novo.


Kort na de bron bij Lombo de Santa worden de Ribeira Grande en de ernaast gelegen weg op grote hoogte overspannen door een in 1956 gebouwd aquaduct.



















In de langdurige droge periode staan ten behoeve van bouwwerkzaamheden overal in de bedding van de Ribeira Grande zandzeefinstallaties.


Vallei Ribeira da Torre blijft altijd groen

De Ribeira da Torre stroomt over een lengte van 12 km dwars door het gelijknamige dal, dat door de aanwezigheid van talloze natuurlijke bronnen vrijwel het gehele jaar een groene uitstraling heeft.

5a-Moestuinstrook Rda T4b-Vrouw met geiten RdaT













Evenals in het dal van Ribeira do Paúl wordt de rivierbedding van de Ribeira da Torre gebruikt voor het verbouwen van allerlei gewassen.  

6-Bananen close


7- vogeltje in bananenplant


Sprookjesachtige Ribeira das Fontainhas
















Het in een sprookjesachtig decor op een rotspunt gedrapeerde dorpje Fontainhas in het noorden van Santo Antão ligt langs een populaire route voor bergwandelaars. Diep in de vallei baant de slechts enkele kilometers lange Ribeira das Fontainhas zich een weg naar de zee.











De monding van de Ribeira das Fontainhas. Op de foto is goed te zien hoe ook hier de rivierbedding wordt gebruikt voor het verbouwen van gewassen.

Index


  © DV Media Farelli Producties 2018