Waarom Japan besloot Pearl Harbor aan te vallen

Waarom Japan besloot Pearl Harbor aan te vallen

De aanval op Pearl Harbor was geen toeval: het was het gevolg van een algemeen verlangen van Japan om zijn positie in de wereld te versterken en meer macht te krijgen in Azië. Op 7 december 1941 vielen Japanse vliegtuigen de Amerikaanse marinebasis Pearl Harbor op Hawaï aan. Deze aanval was een keerpunt in de geschiedenis, want hierdoor raakten de Verenigde Staten direct betrokken bij de Tweede Wereldoorlog. Maar waarom koos Japan voor deze gedurfde aanval? Om dat te begrijpen, kijken we naar de situatie van Japan en de wereld in die tijd.

Japan wil meer invloed in Azië

In de jaren dertig en veertig was Japan een land met veel ambitie. Het land groeide snel en had steeds meer grondstoffen nodig, zoals olie en ijzer, voor zijn industrie en leger. Japan droomde ervan een grote rol te spelen in Azië. Ze hadden al grote delen van China veroverd, maar dat was niet genoeg. Er ontstond bij de regering en het leger een sterke overtuiging dat Japan recht had op nog meer macht en grondgebied in het Verre Oosten. Landen zoals de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Nederland waren toen nog baas in veel delen van Azië. Japan merkte dat zij hun belangen in koloniën verdedigden en probeerde daardoor op allerlei manieren in het gedrang te komen met westerse landen.

Spanningen door economische sancties

De Verenigde Staten en andere westerse landen maakten zich zorgen over de veroveringen van Japan. Samen besloten ze allerlei producten, vooral olie en metalen, niet meer aan Japan te leveren. Deze handelsboodschappen, die bekend staan als sancties, brachten Japan in grote problemen. Zonder olie kon het leger van Japan niet verder groeien en zou het land verlammen. Japan probeerde hier eerst over te onderhandelen, maar de eisen vanuit het westen waren te zwaar naar de mening van de Japanse regering. Het werd duidelijk dat de Japanse doelen en die van de Verenigde Staten lijnrecht tegenover elkaar stonden. De Japanse generaals vonden dat wachten te gevaarlijk werd. Ze maakten plannen om de Amerikaanse vloot te verassen, zodat zij snel en zonder veel tegenstand hun gang konden gaan in Azië en de gewenste grondstoffen konden bemachtigen.

Het plan om Amerika uit te schakelen

De Amerikaanse marinebasis op Hawaï was de belangrijkste militaire kracht van Amerika in de Stille Oceaan. Japan hoopte dat een plotselinge aanval de Amerikaanse vloot tijdelijke helemaal uit zou schakelen. Hierna zou Japan snel de Filipijnen, Nederlands-Indië en meer gebieden kunnen innemen, zonder dat de Amerikanen meteen konden terugvechten. Het plan was dus om niet alleen Amerika te verrassen, maar ook tijd te winnen. De Japanse legerleiding hoopte vervolgens dat Amerika niet verder zou vechten en in plaats daarvan vrede zou willen sluiten. Japan dacht dat het door deze moedige stap genoeg tijd zou kopen om zijn algemene positie in heel Azië stevig vast te zetten.

De gevolgen van de aanval op Pearl Harbor

De aanval op 7 december 1941 was in eerste instantie een groot succes voor Japan. Vele Amerikaanse schepen en vliegtuigen werden vernietigd. Maar de gevolgen waren groter dan Japan had gedacht. De Amerikanen waren woedend en verklaarden direct de oorlog aan Japan. Hierdoor veranderde de Tweede Wereldoorlog in een echte wereldoorlog, want ook Duitsland en Italië kozen de kant van Japan. Binnen enkele jaren kwam de keer: Amerika bouwde zijn vloot razendsnel weer op en begon met aanvallen op Japanse eilanden. Wat bedoeld was als een slimme, snelle oplossing, werd uiteindelijk het begin van de ondergang voor het Japanse leger. Het algemene beeld: de aanval op Pearl Harbor was een gewaagd, maar uiteindelijk rampzalig besluit voor Japan.

Veelgestelde vragen over de aanval op Pearl Harbor

• Waarom koos Japan precies voor Pearl Harbor?

  Pearl Harbor was de grootste Amerikaanse vlootbasis in de Stille Oceaan. Door deze te vernietigen, hoopte Japan dat de VS niet direct kon terugvechten en Japan meer tijd kreeg voor zijn veroveringen.

• Wat waren de gevolgen van de aanval op Pearl Harbor voor de oorlog?

  Door de aanval op Pearl Harbor raakten de Verenigde Staten betrokken bij de Tweede Wereldoorlog. Dit zorgde ervoor dat het oorlogsterrein zich verspreidde en dat Amerika een van de belangrijkste landen in de strijd werd.

• Waarom had Japan grondstoffen zoals olie nodig?

  Japan wilde zijn leger en industrie laten groeien. Voor schepen, vliegtuigen en fabrieken was veel olie en metaal nodig. Omdat Japan deze grondstoffen niet genoeg zelf had, probeerden ze gebieden te veroveren waar die wél waren.

• Hoe reageerden de Amerikanen na de aanval?

  Nadat Pearl Harbor aangevallen werd, verklaarden de Verenigde Staten direct de oorlog aan Japan. Ook Duitsland en Italië verklaarden daarna de oorlog aan de VS, waardoor de oorlog zich nog verder verspreidde.

• Was de aanval op Pearl Harbor meteen het einde voor Japan?

  De aanval op Pearl Harbor was eerst een succes voor het Japanse leger, maar Amerika herstelde zich snel. Na enkele jaren verloor Japan steeds meer gebieden en werd uiteindelijk verslagen. De aanval was dus uiteindelijk niet genoeg voor blijvend voordeel.