Waarom krekels hun kenmerkende geluid maken

Het paringslied van de mannetjeskrekel

Veel mensen realiseren zich niet dat het bijna altijd het mannetje is dat het typische krekelgeluid produceert. Dit doet hij niet zomaar: het geluid is bedoeld om vrouwtjes aan te trekken. Door zijn vleugels snel langs elkaar te wrijven, ontstaat het bekende ritmische getjilp. Vrouwtjes kunnen aan dit geluid herkennen of een mannetje gezond en sterk is en of hij dus een goede partner zou zijn. Het geluid is daarom een soort lokroep, die vooral in de avonduren te horen is. Dit tijdstip kiezen ze omdat het dan rustiger is, waardoor hun geluid verder kan dragen.

Hoe krekels hun geluid maken

Een feit dat veel mensen verrast: krekels maken hun geluid niet met hun mond, maar met hun vleugels. Ze hebben kleine richels op hun voorvleugels, een beetje te vergelijken met het geluid van een kam waar een stokje langs wordt gehaald. Door met hun vleugels snel over elkaar te bewegen, ontstaat er het bekende tjirpen. Alleen mannetjes hebben deze speciale vleugelstructuur. Elke soort krekel heeft een eigen ritme en toonhoogte. Daarmee kunnen ze soortgenoten herkennen en elkaar vinden, zelfs als er meerdere soorten krekels in dezelfde omgeving leven.

Zintuigen en communicatie tussen krekels

Krekels gebruiken hun geluid niet alleen om een partner te vinden, maar ook om hun territorium te verdedigen. Het mannetje laat daardoor weten dat een plek al bezet is. Andere mannetjes blijven zo vaak uit de buurt. Het gehoor van krekels is goed ontwikkeld. Ze kunnen nauwkeurig horen of een geluid van een soortgenoot komt en hoe ver deze is. Sommige krekels luisteren ook naar het getjilp van concurrenten, zodat ze weten of het tijd is een ander lied te zingen of even stil te zijn. Zo worden ruzies en verwondingen juist vaak voorkomen.

Het effect van temperatuur op het tjirpen

Een interessant feit is dat het aantal tjirpjes per minuut kan veranderen. De temperatuur speelt hierbij een grote rol. Hoe warmer het is, hoe sneller het ritme van het tjirpen wordt. Dit komt doordat krekels koudbloedig zijn. Hun spieren bewegen sneller als het warm is en daardoor kunnen ze hun vleugels vaker tegen elkaar wrijven. In koudere nachten hoor je dan ook minder getjirp. Sommige mensen gebruiken zelfs het ritme van de krekel om de temperatuur te raden, hoewel dit niet altijd helemaal klopt.

Waarom je vooral ’s nachts krekels hoort

Krekels zijn vooral actief in de avond en nacht, omdat het dan koeler is en ze minder snel uitdrogen. Daarnaast is het ’s nachts veel stiller in de natuur. Dat maakt het makkelijker voor het geluid om ver te dragen en sneller bij een vrouwtje te komen. Ook zijn er minder roofdieren actief die op het geluid af zouden kunnen komen. Op deze manier is de kans voor het mannetje groter dat hij veilig een partner vindt.

Meest gestelde vragen over het geluid van krekels

• Wanneer zijn krekels het meest actief?

  Krekels zijn vooral actief in de avond en nacht. Ze tjirpen dan vaker omdat het dan veiliger en koeler is.

• Maken vrouwelijke krekels ook geluid?

  Vrouwelijke krekels maken bijna nooit geluid. Het zijn vooral de mannetjes die tjirpen om een partner te lokken.

• Kunnen krekels elkaar verstaan door het getjilp?

  Krekels herkennen elkaar door het ritme en de toonhoogte van het getjilp. Zo kunnen ze soortgenoten vinden en weten ze wie er in de buurt is.

• Waarom stopt een krekel met tjirpen als je hem benadert?

  Als een krekel trillingen voelt of bewegingen merkt, denkt hij dat er gevaar dreigt. Daarom stopt hij met tjirpen om zich te verstoppen voor vijanden.

• Waarom hoor je krekels niet in de winter?

  Krekels zijn in de winter inactief. Ze overleven vaak als eitje of jonge larve, en komen pas in het voorjaar weer tevoorschijn.